Waar zit asbest in een gebouw?
Wie wil weten waar asbest in een gebouw zit, komt er al snel achter dat het materiaal op de meest uiteenlopende plekken is verwerkt. Tot het verbod in 1994 zat asbest in tientallen bouwproducten, juist omdat het sterk, hittebestendig en goedkoop was. In dit artikel loopt u per bouwdeel langs de plekken waar asbest kan zitten. Let op: dit zijn aanwijzingen, geen bewijs. Zekerheid komt alleen uit onderzoek.
Het dak
Het dak is de bekendste vindplaats. Denk aan de grijze golfplaten op bedrijfshallen, stallen en schuren, maar ook aan vlak dakbeschot en aan de bitumen dakbedekking. Asbest in bitumen werd toegepast als versterking van dakrollen en kit. Soms zit asbest zelfs in oude dakpannen of in de onderliggende platen. Meer over die golfplaten leest u in ons artikel over asbest in golfplaten herkennen.
De gevel
In en aan gevels werd asbest verwerkt in vlakke gevelplaten, in beschot onder de dakrand en in boeiboorden. Deze platen lijken sterk op moderne, asbestvrije varianten, waardoor ze van buitenaf lastig te onderscheiden zijn.
De vloer
Op en onder vloeren komt asbest vaker voor dan veel mensen denken. Asbest in vloerbedekking is een klassieker: oud zeil en vinyl met een donkere, brokkelige onderlaag, en de zwarte lijmlaag eronder. Ook asbest in zeil en bepaalde harde asbest tegels horen in dit rijtje. Juist bij het verwijderen van oude vloeren is voorzichtigheid geboden.
Het plafond
Boven uw hoofd kan asbest zitten in plafondplaten en in brandwerende beplating, bijvoorbeeld in gangen, technische ruimtes en oudere kantoren. Deze platen zijn soms voorzien van een vezelige of geperforeerde structuur. Achter verlaagde plafonds zit het materiaal dus letterlijk uit het zicht.
Leidingen en buizen
Rond installaties is asbest volop toegepast. Denk aan isolatie rond cv-leidingen en verwarmingsbuizen, aan standleidingen, rioolbuizen en aan oude ventilatiekanalen. Vooral isolatiemateriaal rond leidingen kan zacht en niet-hechtgebonden zijn, waardoor het extra risicovol is bij beschadiging.
De schoorsteen
Asbest in een schoorsteen komt voor in de vorm van asbestcement rookgaskanalen en in de doorvoer door het dak. Omdat de schoorsteen blootstaat aan hitte werd asbest hier juist gewaardeerd om de hittebestendigheid. Ook rond oude kachels en in afdichtingen van rookkanalen werd het materiaal verwerkt.
- Dak: golfplaten, dakbeschot, bitumen, soms dakpannen.
- Gevel: gevelplaten, beschot, boeiboorden.
- Vloer: zeil, vinyl, lijmlaag, harde tegels.
- Plafond: plafondplaten en brandwerende beplating.
- Leidingen: isolatie, standleidingen, ventilatiekanalen.
- Schoorsteen: rookgaskanalen en dakdoorvoer.
Zekerheid komt uit onderzoek
Asbestvezels zijn met het blote oog niet te zien, en asbestvrije materialen lijken vaak sprekend op de oude varianten. Daarom is een verdacht uiterlijk nooit voldoende. Wilt u zeker weten waar het asbest in uw gebouw zit, laat dan een asbestinventarisatie uitvoeren. Blijkt er asbest, dan verzorgen wij de veilige asbestsanering. Barten Projecten is gecertificeerd en regelt het hele traject. Meer artikelen vindt u in onze asbest kennisbank.
Andere plekken waar asbest kan zitten
Asbest is vroeger in veel materialen verwerkt. Let in oudere panden ook op deze plekken:
Twijfelt u over een materiaal? Verstoor of bewerk het dan niet en laat een asbestinventarisatie uitvoeren. Wij kunnen daarna de sanering verzorgen.
- Vensterbanken van asbestcement, vaak in oudere bedrijfsruimten en kantoren.
- Een asbest buis of standleiding, bijvoorbeeld voor ventilatie of riolering.
- Asbest in muren en wandplaten, bijvoorbeeld achter tegels of beplating.
- Gipsplaat-achtige en vlakke platen die op asbestcement lijken.
- Dakleien en roofing op platte daken.
- Oude vloerbedekking en tapijt met een asbesthoudende onderlaag.
Veelgestelde vragen
Waar zit asbest het vaakst in een gebouw?
Het meest bekend zijn de grijze, golvende dakplaten die op veel oudere loodsen en schuren nog te vinden zijn, maar asbest beperkt zich zeker niet tot het dak alleen. Ook in vloerbedekking zoals vinyltegels, in gevelplaten, in plafondplaten van verlaagde plafonds en in de isolatie rond leidingen en ketels komt het materiaal regelmatig voor, vaak op plekken waar niemand het verwacht. Juist die verscheidenheid maakt herkennen lastig voor wie geen ervaring heeft met de materialen: asbest kan verwerkt zitten in platte platen, in golfplaten, in vezelcement en in isolatiemateriaal, elk met een ander uiterlijk. Bij een verbouwing of sloop van een ouder pand is het daarom verstandig om niet blind te varen op een visuele inschatting. Een volledige inventarisatie brengt in kaart waar in het gebouw precies asbesthoudende materialen aanwezig zijn.
Hoe weet ik zeker of een materiaal asbest bevat?
Visueel herkennen is nooit voldoende, hoe ervaren u ook bent, omdat asbestvrije vervangende materialen tegenwoordig sprekend op de oude, asbesthoudende varianten lijken. Twee platen die er identiek uitzien, kunnen dus totaal verschillend samengesteld zijn, en dat verschil is met het blote oog gewoonweg niet vast te stellen. Zekerheid komt uitsluitend uit laboratoriumonderzoek, waarbij monsters van verdachte materialen worden genomen en geanalyseerd op de aanwezigheid van asbestvezels. Dat onderzoek vormt de kern van een asbestinventarisatie volgens de geldende norm, die vervolgens vastlegt welke materialen asbest bevatten en in welke risicoklasse ze vallen. Pas met dat rapport in de hand weet u precies waar u aan toe bent, en kan er een gericht plan worden gemaakt voor eventuele sanering, in plaats van dat er op basis van een vermoeden actie wordt ondernomen.
Zit er asbest in panden van na 1994?
Dat is aanzienlijk minder waarschijnlijk, aangezien het gebruik van asbest in Nederland sinds 1993 verboden is en panden vanaf dat moment met asbestvrije materialen zijn gebouwd. Toch is uitsluiten niet hetzelfde als onwaarschijnlijk: bij latere verbouwingen kan bijvoorbeeld hergebruikt materiaal zijn toegepast, of kunnen oudere onderdelen zijn blijven zitten terwijl de rest van het pand is vernieuwd. Ook op tweedehands materiaal dat destijds nog voorradig was, gold het verbod niet met terugwerkende kracht, waardoor het incidenteel toch is toegepast in een nieuwer gebouw. Voor u betekent dit dat een bouwjaar na het verbod een geruststellende indicatie is, maar geen zekerheid die u zonder onderzoek mag aannemen. Alleen een inventarisatie geeft echt uitsluitsel, zeker wanneer er werkzaamheden gepland staan waarbij materialen worden geraakt of verwijderd.
Liever direct advies over uw situatie?
Bel ons of vraag een offerte aan; wij denken vrijblijvend met u mee.