Soorten asbest
Asbest is een verzamelnaam voor een groep natuurlijke mineralen met een vezelachtige structuur. Niet elke soort gedraagt zich hetzelfde, en voor de aanpak maakt het verschil welk type aanwezig is en hoe het verwerkt is. Er zijn grofweg twee manieren om asbest in te delen: naar de mate waarin de vezels gebonden zijn aan het materiaal, en naar het vezeltype zelf. In dit artikel leggen wij beide indelingen feitelijk uit.
Hechtgebonden en niet-hechtgebonden asbest
Het belangrijkste onderscheid voor de praktijk is dat tussen hechtgebonden en niet-hechtgebonden asbest. Bij hechtgebonden asbest zitten de vezels stevig vast in een dragend materiaal, bijvoorbeeld in cement. Golfplaten en vlakke gevelplaten zijn hier het bekendste voorbeeld van. Zolang dit materiaal heel is en niet wordt bewerkt, blijven de vezels grotendeels op hun plek.
Bij niet-hechtgebonden asbest zitten de vezels los of slechts zwak gebonden, zoals in oude spuitlagen, isolatiekoord rond leidingen en sommige soorten board. Dit materiaal is brozer en geeft veel gemakkelijker vezels af, ook bij lichte aanraking of trilling. Niet-hechtgebonden asbest vormt daarom een groter risico en vraagt om extra voorzichtigheid. In beide gevallen geldt dat u het materiaal niet zelf moet bewerken. Meer over die toepassingen leest u in ons artikel over asbest en isolatie.
De vezeltypen
Naast de mate van binding worden asbestsoorten onderscheiden op vezeltype. De meest genoemde zijn:
De namen wit, bruin en blauw verwijzen naar de oorspronkelijke kleur van het ruwe mineraal. In een verwerkt bouwmateriaal is die kleur meestal niet meer te zien. U kunt het vezeltype dan ook niet met het blote oog vaststellen; dat gebeurt in het laboratorium.
- Chrysotiel, ook wel wit asbest genoemd. Dit was de meest gebruikte soort en komt onder meer voor in cementproducten en remvoeringen.
- Amosiet, ook wel bruin asbest. Dit werd vaak toegepast in isolatie en brandwerende platen.
- Crocidoliet, ook wel blauw asbest. Dit type staat bekend als bijzonder schadelijk en werd onder meer in spuitasbest en bepaalde isolatie gebruikt.
Waarom het type ertoe doet
Het type asbest en de mate van binding bepalen mede hoe groot het risico is en hoe een sanering wordt aangepakt. Een hechtgebonden golfplaat in goede staat vraagt om een andere benadering dan losse, niet-hechtgebonden isolatie die snel vezels afgeeft. Een asbestinventarisatie brengt precies in kaart welke soorten waar aanwezig zijn en in welke staat. Op basis daarvan stelt een gecertificeerd bedrijf een veilig saneringsplan op. Wilt u weten waarom asbest schadelijk is, lees dan ook of asbest gevaarlijk is.
Laat het type vakkundig bepalen
Welk type asbest u ook vermoedt, de veilige route is hetzelfde: niet zelf bewerken, eerst laten vaststellen en daarna laten verwijderen via onze asbestsanering. Wij zijn gecertificeerd en kennen het verschil in aanpak per soort. Aan de kosten kunt u vaak ondersteuning koppelen; lees meer over subsidie voor asbest verwijderen. Terug naar de asbest kennisbank voor de overige onderwerpen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen hechtgebonden en niet-hechtgebonden asbest?
Bij hechtgebonden asbest zitten de vezels stevig vast in een dragend materiaal, meestal cement, zoals bij golfplaten en vlakke gevelplaten. Zolang dat materiaal niet beschadigd raakt of bewerkt wordt, komen er nauwelijks vezels vrij. Bij niet-hechtgebonden asbest zitten de vezels los of maar zwak gebonden, bijvoorbeeld in spuitisolatie, vloerbedekking of oude leidingisolatie. Die vorm geeft veel sneller vezels af, al bij een lichte aanraking, en wordt daarom als risicovoller beschouwd. Het onderscheid bepaalt ook de aanpak van de sanering: bij niet-hechtgebonden materiaal gelden strengere maatregelen voor afscherming en onderdruk. Bij de inventarisatie leggen wij precies vast om welke vorm het gaat, zodat de sanering daarop wordt afgestemd.
Welke soorten asbest zijn er?
De drie soorten die het meest genoemd worden, zijn chrysotiel, ook wel wit asbest, amosiet oftewel bruin asbest, en crocidoliet, bekend als blauw asbest. Deze namen verwijzen naar de kleur van het ruwe mineraal voordat het verwerkt werd. In afgewerkt bouwmateriaal, zoals een dakplaat of een gevelpaneel, is die oorspronkelijke kleur meestal niet meer te herkennen. Het materiaal kan er dan grijs, groen of gewoon verweerd uitzien, ongeacht om welk vezeltype het gaat. Om te bepalen met welke soort u te maken heeft, wordt een monster in het laboratorium onder de microscoop onderzocht. Die uitslag staat in het inventarisatierapport en bepaalt mede hoe de sanering wordt aangepakt.
Is blauw asbest gevaarlijker dan andere soorten?
Crocidoliet, beter bekend als blauw asbest, staat inderdaad te boek als bijzonder schadelijk, onder meer omdat de vezels dunner en scherper zijn dan bij andere soorten. Dat betekent echter niet dat de overige soorten veilig zijn: chrysotiel en amosiet zijn evengoed gevaarlijk zodra vezels vrijkomen en ingeademd worden. Het risico zit dus vooral in blootstelling, niet alleen in het type. Bij de inventarisatie wordt daarom altijd vastgesteld om welke soort het gaat en in welke staat het materiaal verkeert, beschadigd of intact, hechtgebonden of niet. Op basis daarvan bepaalt een gecertificeerd bedrijf welke beschermingsmaatregelen nodig zijn en hoe de sanering veilig en volgens de norm SC-530 wordt uitgevoerd.
Liever direct advies over uw situatie?
Bel ons of vraag een offerte aan; wij denken vrijblijvend met u mee.